Meyve-sebze fiyatlarını körükleyen 5 sebep

Pandemide değişen arz talep istikrarları, akabinde patlayan Rusya-Ukrayna savaşı, besin fiyatlarını da yükseltiyor. Son bir yılda, doğalgazın fiyatı santrallerde yüzde 638, endüstride yüzde 549 ve konutlarda yüzde 93 yükselirken, akaryakıt ikiye katlandı. Gübre fiyatlarında 5-6 kat artışın yanı sıra personellik maliyetleri, üreticide her kalemde fiyatları artırdı. Bütün bunlara ambalaj maliyetleri de eklenince, tüketici ağır bir bedel ile karşı karşıya kaldı. Marul 20 lirayı, domates 30 lirayı bulurken, her geçen gün katlanan fiyatlar vatandaşın ümidini kırdı. Kesim temsilcileri; güç sarfiyatının artmaya devam ettiğini, yaz mevsiminde eser çoğalsa bile fiyatlarda rahatlatan bir düşmenin mümkün olmayacağını belirtiyor.

ANTALYA’DA PARASIZ VERSELER İSTANBUL’DA 5,5 LİRA OLUR

Türkiye Perakendeciler Federasyonu’na bağlı olarak çalışan İstanbul Perakendeciler Derneğinin (PERDER) İdare Şurası Lideri Faruk Güzeldere, pandemi sonrası tam düzelme be klenirken Rusya-Ukrayna savaşının piyasaları vurduğunu söyledi. Güzeldere “Pandemi devrinde gerekli üretim yapılamadı. Birtakım ülkeler, vatandaşı gıdasız kalmasın diye stokladı. Pandemi bitti, tam nefes alacakken, dünya hububatının yüzde 30’unu üreten iki ülke savaşa girişti. Buğday başta olmak üzere fiyatlar katlandı. Son 15 yılın rekoru kırılıyor. Petrol ve gazdaki artış da lojistikte önemli maliyete yol açtı. Bizim tedarik açısından sıkıntımız yok. Şu an erişemediğimiz eser yok. Fakat maliyet ve fiyat artışları var. Bir aracın Antalya’dan İstanbul’a gelip gitmesi 24-25 bin lira. Bu yalnızca akaryakıt bed eli. Sürücü, köprü ve otoyol paralarını da eklediğinizde, parasız eser de getirseniz, onun ünite maliyeti 5,5 lira oluyor” dedi.

AKARYAKIT DÜŞMEZ İSE İNDİRİM OLMAYABİLİR

Gübre fiyatlarına da dikkat çeken Güzeldere “Çiftçi gübre, mazot derken bir maliyetleme yapacak. Yaz ile birlikte eser rekoltemiz bollaşacak, arz çoğalacak. Bereketli bir periyot geçirdik. Atıl topraklar için teşvik var. Önemli bir ekim kelam konusu. Şu an sera devrindeyiz. Tarla hasadıyla birlikte fiyatlarda kısmen bir gevşeme olacağını bekliyorum. Bu gevşemenin tüketici tarafından derin halde hissedilmesi için akaryakıt fiyatının düşmesi lazım. Akaryakıt ve nakliye fiyatları düşerse indirim olur. Akaryakıt yükselmeye devam ederse fiyatlar düşmeyebilir” diye konuştu.

GEREKSİNİMİMİZ OLAN ESER İHRAÇ EDİLMEMELİ

Türkiye’nin gereksinimi olan eserlerinin ihracatına kısıtlama getirilmesi gerektiğini söz eden Güzeldere, şunları kaydetti: İhracat fiyatları çok etkiliyor. Üretici, ihracatçı kapısına gelince ona veriyor. Devlet, besin eserlerinin ihracatına devir dönem sınırlama getiriyor. Bu, iç piyasayı rahatlatıyor fakat bunu sürdürülebilir hale getirmemiz lazım. Gereksinimimiz olan eseri yurt dışına satmamalıyız. Mesela Antalya’da avokado, muz ve goji berry üzere tropikal eserler yetiştiriliyor. Bunları ihraç edebiliriz ancak muhtaçlığımız olanı satmamalıyız. Ucuz besin için kayıt dışılığın önüne geçilmeli. Aksi halde KDV indiriminin manası kalmaz. Gübrede önemli manada dışa bağımlıyız. Yerli olarak üretmeliyiz. Çiftçiye mazot takviyesi artırılmalı. Atıl yerler tarımda kazandırılmalı. Yerlerin toplulaştırılması lazım. Esere alım garantisi de verilirse, çitçi üretim yapar. Bunların yanında şuurlu bir tüketici de olmalıyız.

TARLADAN HASATLA FİYATLAR GERİLER

Zerzevat fiyatlarındaki fahiş fiyatlara değinen Güzeldere “Şu an seradan tarlaya yanlışsız geçiş devrindeyiz. Bu türlü devirlerde marul üzere zerzevat fiyatlarının artması olağan. Alışılmış bu periyotlarda fırsatçılık da yapılıyor. Tarladan hasat ile birlikte fiyatlar düşer. Artık İstanbul’a zerzevat Antalya’dan değil Bursa, Bilecik, Çanakkale’den gelecek. Lojistik maliyetleri azalacağı için fiyatlar düşecektir” dedi.

YAĞ SATIŞLARI YÜZDE 50 AZALDI

Tüketicileri panik alımı yapmamaları konusunda uyaran Güzeldere, “Ayçiçeği yağı satışlarında iki günde bir aylık satış yapıldı. Beşerler panik alımıyla konutlarına yağ stokladı. Şu anda satışlaryüzde 50 düştü. Tüketiciler şuurlu olmalı. Gereksinim fazlası eser alınmamalı. Mevsimi olmayan eserlerde tercih edilmemeli” diye konuştu.

GÖRÜNMEYEN MALİYET: AMBALAJ

Faruk Güzeldere, ambalaj materyallerindeki artışın da önemli boyutlara ulaştığını, bunun da besin fiyatlarını artırdığını söyledi. Güzeldere şunları söyledi: Fonlar atak etti, emtia önemli arttı. Bu da ambalaja yansıdı. Ambalajda her şeyi yurt dışından ithal ediyoruz. Plastik, kağıt… Şu an salçanın tekenesinin fiyatı 6 lira!.. Onun içine bir kilo salçayı eklediğiniz vakit, maliyeti 15-16 lirayı buluyor.

ÖMER TEMÜR

Bir yorum bırakın